Woda pitna na Malcie

Temat wody na Malcie jest znacznie ciekawszy, niż mogłoby się wydawać. Zwłaszcza że jeszcze kilkanaście lat temu tutejsza kranówka miała opinię wody wprawdzie zdatnej do picia, ale niekoniecznie przyjemnej w smaku. Od tego czasu sporo się jednak zmieniło.

Czy wodę z kranu na Malcie można pić?

Tak. Woda dostarczana przez maltańską sieć wodociągową jest wodą pitną, spełnia obowiązujące normy Unii Europejskiej i jest regularnie kontrolowana.

Można jej używać do gotowania, przygotowywania kawy czy herbaty oraz oczywiście do mycia zębów. Można ją również pić bezpośrednio z kranu.

Osobną kwestią pozostaje jej smak. Maltańska kranówka przez lata słynęła z charakterystycznego posmaku, który nie każdemu odpowiadał. Dzisiaj sytuacja wygląda już znacznie lepiej.

Skąd Malta bierze wodę?

Malta nie ma stałych rzek ani naturalnych jezior, z których można byłoby czerpać wodę na potrzeby mieszkańców. Deszcz pada przede wszystkim w chłodniejszej części roku, a jego ilość jest niewielka i bardzo nierównomierna.

Wyspy korzystają więc z dwóch głównych źródeł: wód podziemnych oraz wody morskiej, która zostaje odsolona.

Obecnie około 70% wody pitnej produkowanej na Malcie pochodzi z odsalania wody morskiej, a około 30% z wód gruntowych. To ogromna zmiana w porównaniu z czasami, kiedy Malta była znacznie bardziej uzależniona od swoich ograniczonych zasobów podziemnych.

Jak z wody morskiej powstaje kranówka?

Malta wykorzystuje proces odwróconej osmozy. W dużym uproszczeniu woda morska przepuszczana jest pod wysokim ciśnieniem przez specjalne membrany, które oddzielają od niej sól i inne substancje.

Water Services Corporation posiada cztery zakłady odwróconej osmozy. Trzy znajdują się na głównej wyspie, w Pembroke, Cirkewwa i Ghar Lapsi, natomiast czwarty działa w Hondoq na Gozo. Uzyskana w ten sposób woda jest następnie odpowiednio przygotowywana i mieszana z wodą pochodzącą ze źródeł podziemnych, zanim trafi do sieci wodociągowej.

Odsalanie wody morskiej wymaga dużych ilości energii, dlatego Malta przez lata pracowała również nad zmniejszeniem energochłonności całego procesu. Jednocześnie rozbudowywana i modernizowana jest infrastruktura odpowiedzialna za produkcję i dystrybucję wody.

Dlaczego maltańska kranówka ma specyficzny smak?

Kto odwiedzał Maltę kilka lub kilkanaście lat temu, może pamiętać charakterystyczny smak tutejszej wody. Wynikał on między innymi ze stosunkowo wysokiej zawartości chlorków i minerałów. Dodatkowo woda w sieci jest dezynfekowana chlorem, którego smak lub zapach również może być wyczuwalny.

W ostatnich latach sporo się jednak zmieniło. Dzięki większemu udziałowi wody pochodzącej z odwróconej osmozy oraz modernizacji systemu Water Services Corporation udało się obniżyć poziom chlorków i chloru o około 30%. Poprawiono również jakość i ujednolicono parametry wody dostarczanej w różnych częściach archipelagu.

Czy oznacza to, że maltańska kranówka smakuje już wszystkim? Niekoniecznie. Smak wody jest bardzo indywidualną kwestią, a część osób nadal wyczuwa w niej chlor lub charakterystyczny mineralny posmak.

Po co na dachach maltańskich domów stoją zbiorniki z wodą?

Jeżeli podczas spaceru po Malcie lub Gozo spojrzycie na dachy domów, szybko zauważycie duże zbiorniki na wodę. Czasami są ukryte za murkiem, innym razem stoją na widoku i zdecydowanie nie należą do najbardziej dekoracyjnych elementów maltańskiej architektury.

Nie znalazły się tam jednak przypadkiem. Zbiornik pozwala zgromadzić zapas wody dla gospodarstwa domowego. Dawniej miało to szczególnie duże znaczenie, ponieważ przerwy w dostawach oraz problemy z ciśnieniem w sieci zdarzały się znacznie częściej niż obecnie.

Umieszczenie zbiornika wysoko ma jeszcze jedną zaletę. Woda może spływać do instalacji znajdującej się niżej dzięki sile grawitacji, zapewniając odpowiednie ciśnienie bez konieczności ciągłego używania pompy.

Nie oznacza to jednak, że każda kropla wypływająca z kranu w maltańskim domu wcześniej stała przez kilka godzin czy dni na dachu. Instalacje są rozdzielane. Zimna woda przeznaczona do picia w kuchni powinna być doprowadzona bezpośrednio z sieci wodociągowej, a nie ze zbiornika. Woda magazynowana w zbiorniku może natomiast zasilać inne punkty poboru w domu, między innymi łazienki i toalety.

Dlatego jeśli zastanawiacie się, czy woda z kuchennego kranu nadaje się do picia, odpowiedź brzmi: tak, pod warunkiem oczywiście, że instalacja w danym budynku została wykonana prawidłowo.

Czy na Malcie pije się wodę z kranu?

Przez wiele lat spora część mieszkańców przyzwyczaiła się do kupowania wody butelkowanej albo korzystania z domowych systemów filtrujących. Nie chodziło o to, że woda z sieci była niezdatna do picia. Problemem był przede wszystkim jej smak.

Dzisiaj władze próbują te przyzwyczajenia zmieniać. W 2025 roku Water Services Corporation rozpoczęła kampanię „Iftah u Ixrob” (czyli „Otwórz i pij”), zachęcając mieszkańców do picia wody z kranu. Woda butelkowana nadal jest jednak na Malcie bardzo popularna. W sklepach bez problemu kupimy zarówno pojedyncze butelki, jak i całe zgrzewki czy duże baniaki.

Ile kosztuje woda na Malcie?

Sposób naliczania opłat ma zachęcać mieszkańców do oszczędzania wody.

W przypadku taryfy mieszkaniowej, gdy pod danym adresem są prawidłowo zarejestrowani mieszkańcy, pierwsze 33 m³ wody na osobę rocznie kosztują €1,3965 za m³. Po przekroczeniu tego limitu cena wzrasta do €5,1395 za m³.

Jeżeli więc w gospodarstwie prawidłowo zarejestrowane są dwie osoby, niższa taryfa obejmuje 66 m³ rocznie. Przy trzech osobach będzie to 99 m³. Jeżeli natomiast na koncie nie jest zarejestrowany żaden mieszkaniec, zasady naliczania opłat są inne i obowiązuje wyższa stawka podstawowa.

Jak Malta magazynuje wodę?

Domowe zbiorniki na dachach są tylko ostatnim, najbardziej widocznym elementem znacznie większego systemu.

Water Services Corporation dysponuje dużymi zbiornikami rozmieszczonymi na Malcie, Gozo i Comino. Łącznie mogą one pomieścić około 400 tysięcy metrów sześciennych wody. Stamtąd woda rozprowadzana jest rozbudowaną siecią wodociągową liczącą ponad 2200 kilometrów.

W kraju, który nie ma ani jednej stałej rzeki, zapewnienie wody setkom tysięcy mieszkańców i milionom odwiedzających każdego roku turystów wymaga więc całkiem skomplikowanego systemu.

Pić czy nie pić?

Maltańska kranówka jest wodą pitną. Spełnia normy obowiązujące w Unii Europejskiej, jest regularnie kontrolowana i można jej używać zarówno do gotowania i mycia zębów, jak i do bezpośredniego picia.

Nie oznacza to jednak, że każdemu będzie smakowała. Jeżeli pamiętacie maltańską kranówkę sprzed kilku czy kilkunastu lat, warto spróbować jej ponownie, bo jej jakość i smak wyraźnie się poprawiły. Jeśli nadal przeszkadza Wam lekko chlorowy czy mineralny posmak, rozwiązaniem może być zwykły filtr.

Jeśli przyjeżdżacie na urlop na wyspy, nie musicie obawiać się zatrucia wodą, a już na pewno nic się nikomu nie stanie po umyciu nią zębów czy twarzy. Co do walorów smakowych – jest to oczywiście kwestia indywidualna.

Może Cię zainteresuje?

Malta i Gozo – gdzie spać?

Wycieczki i rejsy na Malcie – co warto wybrać?